ابوالحسن
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح ُ]
{ع ا مرکب}
طاوس . (المزهر). ابوالوشی . (مهذب الاسماء). فلیسا.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{ع ا مرکب}
گوذاب . جوذاب . ابوالفرج . (مهذب الاسماء). جوذابه . (منتهی الارب ). طعامی از برنج و شکر و گوشت . (قاموس ). آشی از گوشت و برنج و نخود و گردکان . (برهان قاطع).
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
شاعری ایرانی از سادات شیراز معاصر شاه سلیمان صفوی متوفی به سال 1005 ه' . ق. در احمدآباد هندوستان . (قاموس الاعلام ).
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
شاعر ایرانی شارح دیوان انوری . (قاموس الاعلام ).
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
شاعری ایرانی صاحب منظومه ای به نام سیر نور مولود؟ (قاموس الاعلام ).
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت آمدی ، علی بن ابی علی محمدبن سالم تغلبی فقیه . رجوع به آمدی سیف الدین ابوالحسن علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
ابن ابراهیم بن عبداللّه بن الصباح بن بشربن سویدبن الاسود التیمی ثم السعدی . یکی از خوشنویسان و دانایان فن کتابت ، و او برادر ابوالحسین خطاط معلم مقتدر خلیفه است . (ابن الندیم ).
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن ابی رافع منجم . رجوع به ابن ابی رافع ابوالحسن ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن ابی الرجال . رجوع به ابن ابی الرجال ابوالحسن ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن ابی زرع . و بعضی ابوعبداللّه گفته اند. رجوع به ابن ابی زرع ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن ابی الصقر. رجوع به ابن ابی الصقر ابوالحسن محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن ابی عباد. رجوع به ابن ابی عباد مکنی به ابوالحسن شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
ابن ابی علی ، از خاندان ابن مقله معروف ، و او نیزمانند اجداد خویش بحسن خط مشهور است . (ابن الندیم ).
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
ابن ابی عمرو الخیاط. رئیس فرقه خیاطیه از معتزله .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن اثیر عزالدین ابوالحسن علی بن ابی الکرم محمد. رجوع به ابن اثیر عزالدین ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
ابن احمد. یکی از سادات علوی ، ازحکمرانان گیلان و طبرستان (از 304 تا 311 ه' . ق.).
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
رجوع به ابن الاعرابی ابوالحسن شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن بابشاذ طاهربن احمد. رجوع به ابن بابشاذ ابوالحسن طاهر... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن بابویه . رجوع به ابوالحسن علی بن حسین بن موسی شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن برّی . رجوع به ابن بری ابوالحسن علی بن محمدبن حسین رباطی شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن بسام علی بن محمد. رجوع به ابن بسام علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن بطریق ابوالحسن یحیی بن حسن . رجوع به ابن بطریق ابوالحسن ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
رجوع به ابن بطلان ابوالحسن ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن بلال علی بن بلال بن معاویه ... رجوع به ابن بلال ابوالحسن علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن بواب علی بن هلال . رجوع به ابن بواب ابوالحسن علاءالدین علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن تاش ، حکیم بغدادی ضریر.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن تلمیذ هبةاللّه . رجوع به ابن تلمیذ موفقالدین امین الدوله ابوالحسن هبةاللّه ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
رجوع به ابن تمام الدهقان الکوفی شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن جبیر. رجوع به ابن جبیر ابوالحسن محمدبن احمد کنانی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
رجوع به ابن جزله ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن جمیع محمدبن احمد. رجوع به ابن جمیع ابوالحسن محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن جنید. رجوع به اهوازی ابن الجنید... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن جهم ابوالحسن علی بن جهم سامی . رجوع به ابن جهم ابوالحسن علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
رجوع به ابن حماره ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
رجوع به ابن خاقان شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن خروف . رجوع به ابن خروف ابوالحسن علی بن محمد حضرمی ... و رجوع به ابن خروف ضیاءالدین ابوالحسن علی بن محمد قیسی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن الخل . رجوع به ابن الخل ابوالحسن محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
رجوع به ابن خمارتاش شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
رجوع به ابن داود ابوالحسن ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
رجوع به ابن ربّن علی بن سهل شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
رجوع به ابن زقاق علی بن عطیه شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
رجوع به ابن ساعاتی شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
رجوع به ابن سدیر شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
رجوع به ابن سعید شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
رجوع به ابن سعید قطربلی شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
رجوع به ابن سودون شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن سیده علی بن اسماعیل . رجوع به ابن سیده علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن شاذان محمدبن احمدبن علی قمی . رجوع به ابن شاذان ابوالحسن محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن شنبوذ محمد. رجوع به ابن شنبوذ ابوالحسن محمدبن ایوب ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
ابن صباغ علی بن عبدالحمیدبن اسماعیل زاهد مصری متوفی 612 ه' . ق.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
ابن ضائع علی بن محمدبن علی بن یوسف نحوی اندلسی اشبیلی متوفی 680 ه' . ق.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
رجوع به ابن طباطبا... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
رجوع به ابن طرخان ابوالحسن علی بن حسن شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن عصفور. رجوع به ابن عصفور ابوالحسن علی بن موسی شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن فارس احمدبن فارس رازی . رجوع به ابن فارس ابوالحسن ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن فرات علی بن محمد. رجوع به ابن فرات ابوالحسن علی بن محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن فضیل کاتب فارسی . رجوع به ابن فضیل کاتب ابوالحسن ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن قابسی علی بن محمدبن خلف . رجوع به ابن قابسی ابوالحسن علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن قصار لغوی علی بن ابی الحسین عبدالرحیم بن الحسن بن عبدالملک بن ابراهیم بن عبداللّه السلمی الرقی البغدادی ملقب بمهذب الدین . رجوع به ابن قصار ابوالحسن ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن کیسان محمدبن احمدبن ابراهیم نحوی . رجوع به ابن کیسان ابوالحسن محمدبن احمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن لبانه . رجوع به ابن لبانه ابوالحسن ، شاعر اندلسی شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
رجوع به ابن کوفی شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
رجوع به ابن الماشطه شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
رجوع به ابن مطروح شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
رجوع به ابن معطی شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن معلم ، یکی از امراء بویهی . رجوع به ابن معلم ابوالحسن شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
رجوع به ابن المغلس شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
رجوع به ابن منادی ابوالحسن احمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن منجم احمد.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن منجم علی بن هارون . رجوع به علی بن ابی عبداللّه هرون بن علی بن یحیی بن ابی منصور... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن مُنیر. رجوع به ابوالحسن احمدبن منیر شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن نبیه علی بن محمدبن حسن بن یوسف ، شاعر عرب ، متوفی به سال 619 ه' . ق.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
رجوع به ابن نصر ابوالحسن علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
رجوع به ابن نفیس علاءالدین ابوالحسن ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن نوبخت علی بن احمدبن نوبخت شاعر. رجوع به ابن نوبخت ابوالحسن ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن هرون حفید منجم ، علی بن ابی عبداللّه هرون بن علی بن یحیی بن ابی منصور منجم شاعر. رجوع به بنومنجم شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
رجوع به ابن هبل مهذب الدین ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ابن یونس منجم ، علی بن ابی سعید عبدالرحمن بن احمدبن یونس بن عبدالاعلی الصدفی مصری . صاحب زیج .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
رجوع به ابوالاملاک علی بن عبداللّه بن عباس شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت احمدبن ابراهیم . رجوع به احمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
رجوع به احمدبن ابی الحواری شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت احمدبن بویه دیلمی ، ملقب به معزالدوله .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت احمدبن جعفربن محمدبن عبداللّه بن ابی داود بغدادی . رجوع به احمدبن جعفربن محمدبن عبداللّه بن ابی داود بغدادی ، مکنی به ابوالحسن و معروف به ابن الماذی شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت احمدبن جعفربن موسی بن یحیی بن خالدبن برمک . رجوع به جحظه برمکی احمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت احمدبن عبداللّه بن الحسین بن سعیدبن مسعود قطربلی . رجوع به ابن سعید قطربلی شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت احمدبن محمدبن احمدبن القاسم بن اسماعیل بن سعدبن ابان الضبی المحاملی . رجوع به احمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت احمدبن محمدبن حمارة الکاتب . رجوع به ابن حماره شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
احمدبن محمد الطبری . طبیب معروف . او در خدمت رکن الدولةبن بویه بود. کُنّاشی معالجات البقراطیه دارد و از آن سه نسخه در اکسفورد موجود است . وفات او به سال 359 ه' . ق. بوده است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت احمدبن یحیی بن علی بن یحیی بن ابی منصور المنجم المتکلم . او در فقه از پیروان مذهب محمدبن جریر طبریست . (ابن الندیم ).
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت اخفش اوسط سعیدبن مسعده . رجوع به اخفش مجاشعی خوارزمی شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت اخفش صغیر علی بن سلیمان فضل نحوی . رجوع به اخفش صغیر علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت اهوازی . رجوع به اهوازی ابن الجنید... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت بسامی شاعر علی بن محمدبن نصربن منصوربن بسام .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت بهاالدوله علی بن مسعودبن مودودبن مسعودبن محمود غزنوی .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
ثابت بن سنان . او مانندپدر خویش طبیب خلفا بوده است و ملازمت خدمت راضی و متقی و مستکفی و مطیع کرده است و در سال 313 ه' . ق. بخدمت بیمارستان گماشته شده و از او کتابی طبی در دست نیست . و همین ابوالحسن است که پس از قطع دست و زبان ابن مقله از جانب راضی خلیفه به معالجه او مامور شد. ابن الندیم آرد که او راست کتاب التاریخ از خمس و تسعین و ماتین (295) تا خمس و ستین و ثلثمائه (365) و قفطی گوید بزرگتر از این کتاب در تاریخ «عباسیان » دیده و نوشته نشده است . و او در سال 365 درگذشت . و ابن خلکان گوید ابوالحسن بر نحله صابئین میرفت و بزمان معزالدوله بویهی در بغداد میزیست و کتب بقراط و جالینوس درس می گفت و فکاک معانی بود و در نظر طب و فلسفه و هندسه و جمیع صناعات ریاضیه قدما تالی و ثانی اثنین جد خود ثابت بن قره بود. و ابراهیم بن سنان برادر او منجم و پسر ثابت مسمی به اسحاق طبیب بوده است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ثابت بن قرةبن هارون حکیم حرانی . رجوع به ثابت ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت جحظه احمدبن جعفربن موسی بن خالدبن برمک . رجوع به جحظه ابوالحسن احمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت حازم بن محمدبن حسن انصاری قرطاجنی ، یکی از ادبای عرب . مولد او به سال 608 ه' . ق. و وفات در 684 بوده است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت حوفی علی بن ابراهیم بن سعیدبن یوسف . رجوع به علی بن ابراهیم بن سعید... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت حیدره فقیه داودی . رجوع به حیدره ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَبُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت خلعی علی بن حسن بن حسین بن محمد قاضی . رجوع به علی بن حسن بن حسین بن محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت دارقطنی علی بن عمربن احمدبن مهدی بغدادی . رجوع به علی بن عمر... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت ربعی علی بن عیسی بن الفرج بن صالح الربعی النحوی الشیرازی .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
ربیعی . فقیه شافعی .وفات او به سال 306 ه' . ق. بوده است . (ابن الندیم ).
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
رزین بن معاویةبن عمار العبدری امام الحرمین سرقسطی اندلسی . او در مائه پنجم هجری میزیست و او راست کتاب الجمع بین الصحاح الستة و صاحب روضات گوید که از صاحب جامعالاصول نقل کنند که او در ذیل ترجمه حدیث ابوهریره (ان ّ اللّه عزّ و جل یبعث لهذه الامةعلی راس کُل ّ ماءة سنة من یجدد لها دینها) پس از آنکه مجددین راس مائه اول تا چهارم را برشمرده گفته است تازه کنندگان دین در مائه پنجم از فقها امام ابوحامد غزالی و از محدثین عبدری و از قراء قلانسی است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت رمذی صغیر احمدبن ابراهیم لغوی ، استاد ابوالعباس ثعلب .او را خطی نیکو بود. و تصنیفی ندارد. (ابن الندیم ).
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت زین الدین علی بن هلال عراقی الاصل جزائری المنشاء. فقیه شیعی . او تلمیذ ابن فهد است و در اواخر مائه هشتم و اوایل مائه نهم هجری میزیست . محقق کرکی و ابن ابی جمهور احسائی از شاگردان اویند. او راست : کتاب الدرّالفرید فی التوحید.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت سدیدالملک علی بن مقلةبن نصربن منقذ کنانی ، صاحب قلعه شیزر.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کنیت سری بن احمدبن سری کندی رفاء موصلی . رجوع به سری ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
سری بن مغلس سقطی ، صوفی مشهور، خال ابوالقاسم جنید. طریقت را از معروف بن فیروز کرخی فراگرفت . و هجویری گوید وی حبیب راعی را دیده و با او صحبت داشته و مرید معروف کرخی بود و بیشترمشایخ عراق مریدان سری باشند. وی اندر بازار بغداد سقط فروختی چون بازار بغداد بسوخت وی را گفتند دوکانت بسوخت گفت من فارغ شدم از بند آن ، چون نگاه کردند دوکان وی نسوخته بود و از چهار سوی آن دوکانها همه سوخته بودند. چون آنچنان بدید آنچه داشت بدرویشان دادو طریق تصوف اختیار کرد. وی را پرسیدند که ابتدای حالت چگونه بود، گفت روزی حبیب راعی بدوکان من برگذشت من نان شکسته ای به وی دادم که بدرویشان ده . وی گفت خیرک اللّه . از آنروز باز که این گوش دعای وی بشنید بیزار از اموال دنیا شدم و از وی فلاح یافتم . از وی می آید که گفت : الهی ! مهما عذبتنی بشی ٍ فلاتعذبنی بذل الحجاب . وفات وی به سال 251 ه' . ق. به بغداد بوده است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َس َ]
{اخ}
سعیدبن سعد بلخی . رجوع به سعید... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
سعیدبن هبةاللّه ، طبیب مقتدر. رجوع به سعید... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
سلامةبن جواس الحمصی الطائی . از روات حدیث است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
سلامی . رجوع به سلامی ابوالحسن ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
سندالدوله ، علی الاول . از امرای مزیدی حله است (از 403 تا 408 ه' . ق.).
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
سندی بن عبدالهادی . رجوع به سندی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
سوهان آژن کازیاکاهی هروی . رجوع به سوهان آژن ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
سیبویه . بعضی کنیت او را ابوبشر گفته اند وحاجی خلیفه ابوکثیر آورده است . رجوع به سیبویه شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
سید رضی . محمدبن الحسین بن موسی بن ابراهیم بن موسی الکاظم علیه السلام . رجوع به رضی (سید...) محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
سیف الدولة علی بن عبداللّه بن حمدان . برادر ناصرالدوله حسن . رجوع به سیف الدوله ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
سیوطی . رجوع به سیوطی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
شابشتی کاتب ، علی بن محمد. رجوع به علی بن محمد الشابشتی کاتب شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
شاذلی (سید...). پیشوای شاذلیه ، فرقه ای از صوفیه اسکندریه . رجوع به علی بن عبداللّه بن عبدالحمید شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
شاری . صاحب فهرست است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
شمیم حلی ، علی بن حسن بن عنترةبن ثابت . رجوع به شمیم ... و علی بن حسن ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
شهید. از قدمای شعرای بلخ ، معاصر رودکی و در شعر هم سنگ او بوده است . صاحب شاهد صادق گوید اودر 325 ه' . ق. درگذشته است و در فهرست ابن الندیم ذیل ترجمه محمدبن زکریای رازی آمده است : و کان فی زمان الرازی رجل یعرف بشهیدبن الحسین و یکنی اباالحسن یجری مجری فلسفته فی العلم لکن لهذا الرجل کتب مصنفة و بینه و بین الرازی مناظرات و لکل منهما نقوض علی صاحبه . اگر پدر ابوالحسن حسین باشد محتمل است که مرادصاحب فهرست از ابوالحسن همین شاعر شهیر باشد ولی درآنجا که کتب محمدبن زکریای رازی را تعداد میکند در دو جا بجای شهید سهیل آورده است و از اینروی نمیتوان دانست که کدام یک از دو کلمه اصل و کدام تصحیف است ومحمد عوفی در جوامعالحکایات گوید: آورده اند که شهیدشاعر روزی نشسته بود و کتابی میخواند جاهلی بنزدیک او درآمد و سلام کرد و گفت خواجه تنها نشسته است گفت تنها اکنون گشتم که تو بیامدی از آنکه بسبب تو از مطالعه کتاب بازماندم . رودکی درباره این شاعر گوید:
شاعر، شهید و شهره ، فرالاوی
وین دیگران بجمله همه راوی .
و در مرثیه او گوید:
کاروان شهید رفت از پیش
زان ما رفته گیر و می اندیش
از شمار دو چشم یک تن کم
وز شمارخرد هزاران بیش .
و فرخی گوید:
از دلاویزی ّ و ترّی چون غزلهای شهید
وز غم انجامی ّ و خوبی چون ترانه ی بوطلب .
و باز گوید:
شاعرانت چو رودکی ّ و شهید
مطربانت چو سرکش و سرکب .
و نیز در جای دیگر او را به حسن خط توصیف کرده است چنانکه در مدح ممدوح گوید:
خط نویسد که بنشناسند از خط شهید
شعر گوید که بنشناسند از شعر جریر.
و دقیقی گفته است :
استاد شهید زنده بایستی
و آن شاعر تیره چشم روشن بین
تا شاه مرا مدیح گفتندی
بَالفاظ خوش و معانی رنگین .
و منوچهری راست :
از حکیمان خراسان کو شهیدو رودکی
بوشکور بلخی و بوالفتح بستی هکذی .
و هم او راست :
و آنگاه که شعر پارسی گوئی
استاد شهید میر بونصری .
ولی از سوء حظ از اشعار این شاعرشهیر جز معدودی بطور مثال در فرهنگها و یکی دو قطعه در تذکره ها به دست نیست :
پیش وزرا رخنه اشعار مرا
بیقدر مکن بگفت گفتار مرا.
یک تازیانه خوردی بر جان از آن دو چشم
کز درد او بماندی مانند زرد سیب
کی دل بجای داری پیش دو چشم او
گر چشم را بغمزه بگرداند از وریب
یارب بیافریدی رویی بدین مثال
خود رحم کن بر امت و از راهشان مکیب .
گر ز تو خواسته نیابم و گنج
همچنین زاروار با تو رواست
باادب را ادب سپاه بس است
بی ادب با هزار کس تنهاست .
کُرد از بهر ماست تیریه خواست
زآنکه درویش بود عاریه خواست .
برگزیدم بخانه تنهائی
از همه کس درم ببستم چست .
بسخن ماند شعر شعرا
رودکی را سخنی تلْو نبی است
شاعران را خه و احسنت مدیح
رودکی را خه و احسنت هجیست .
همی نسازد با داغ عاشقی صبرم
چنان کجا بنسازد بَنانْج باز بَنانْج .
پی مهد اطفال جاهت سزد
که عقد ثریا شود بازپیچ .
عطات باد چو باران دل موافق خوید
نهیبت آتش و جان مخالفان پُده باد.
دهان دارد چو یک پسته لبان دارد بمی شسته
جهان بر من چنین بسته بدان پسته دهان دارد.
صف دشمن ترا نه استد پیش
ور همه آهنین ترا باشد.
زمانه از این هردوان بگذرد
تو بگْوال چیزی کزان نگزرد.
هرکه باشد تشنه و چشمه نیابد هیچ جای
بیگمان راضی بباشد گر بیابد آبکند.
آنکسی را که دل بود نالان
او علاج خلاشمه نکند.
جهان گواست مر او را که در جهان ملک است
بزرگوار و سزاوار نصرت و تایید
بداد نعمت و بس شاکر است در نعمت
بدین دو باشد سلطان و تخت را تایید.
ابر همی گرید چون عاشقان
باغ همی خندد معشوقوار
رعد همی نالد مانند من
چونکه بنالم بسحرگاه زار.
اگر بازی اندر چغوکم نگر
وگر باشه ای سوی بَطّان مپر.
ای کار تو ز کار زمانه نمونه تر
او باشگونه و تو از او باشگونه تر.
در کوی تو اَبیشه همی گردم ای نگار
دزدیده تا مگرْت ببینم ببام بر.
ای من رهی آن روی چون قمر
و آن زلف شبه رنگ پرز ماز.
مار یغتنج اگرْت دی بگزید
نوبت مار افعی است امروز.
دوشم گذر افتاد بویرانه طوس
دیدم جغدی نشسته جای طاوس
گفتم چه خبر داری ازین ویرانه
گفتا خبر این است که افسوس افسوس .
از چه توبه نکند خواجه که هر جا که بود
قدحی می بخوردراست کند زود هَراش .
بر دل هر شکسته زد غم تو
چون طبقبند ازصنیعت فش .
چند بردارد این هَریوه خروش
نشود باده بر سماعش نوش
راست گوئی که در گلوش کسی
پوشکی را همی بمالد گوش .
ای خواجه با بزرگی اشغال چی ترا
برگیر جاخْشوک و بدو می درو حشیش .
من رهی آن نرگسک خردبرگ
برده به کَنبوره دل از جای خویش .
بشوی نرم هم بزرّ و درم
چون بزین و لگام ، تند ستاغ .
دریغ فر جوانی و عز اوی دریغ
عزیز بود از این پیش همچنان سپْریغ
بناز باز همی پرورد ورا دهقان
چو شد رسیده نیابد ز تیغ تیز گریغ.
ای قامت تو بصورت کاوَنْجَک
هستی تو بچشم مردمان بُلْکَنْجَک .
چون برون کرد زو همازه و هنگ
در زمان درکشید محکم تنگ.
ای از رخ تو تافته زیبائی و اورنگ
افروخته از طلعت تو مسند و اورنگ.
بر که و بالا چو چه ؟ همچون عقاب اندر هوا
بر تَریوه ی ْ راه چون چه ؟ همچو بر صحرا شمال .
عیب باشد بکارنیک درنگ
که شتاب آمده رفیق ملام
عاقبت را هم از نخستین بین
تا بغفلت گلو نگیرد دام .
بتا نگارا از چشم بد بترس و مکن
چرا نداری با خود همیشه چشم پَنام ؟
دعوی کنی که شاعر دهرم ولیک نیست
در شعر تو نه حکمت و نه لذت و نه چم .
دانش و خواسته ست نرگس و گل
که بیکجای نشکفند بهم
هرکه را دانش است خواسته نیست
هرکه را خواسته ست دانش کم .
عشقاو عنکبوت را ماند
برتنیده ست تَفْنه گرد دلم .
دو جوی روان در دهانش ز خلْم
دو خرمن زده بر دو چشمش ز خیم .
از بناگوش لعلگون گوئی
برنهاده ست آلْغونه بسیم .
شود بدخواه تو روباه بددل
چو شیرآسا تو بخْرامی بمیدان .
اگر بگروی تو بروز حساب
مفرمای درویش را شایگان .
چو زرّ ساو چکان بلک از او چو بنشستی
شدی پشیزه سیمین عیبه جوشن .
کفلش با سلاح بشکفتم
گرچه برتابد آن میان و سرون .
هرگز تو بهیچکس نشائی
بر سَرْت دو شوله خاک سرگین .
تا کی دوم از گرد در تو
کاندر تونمی بینم چَربو
ایمن بزی اکنون که بشستم
دست از تو به اُشْنان و کَنَسْتو.
بر فلک بر، دو شخص پیشه ورند
این یکی درزی آن دگر جولاه
این ندوزد مگر کلاه ملوک
و آن نبافد مگر پلاس سیاه .
همه دیانت و دین ورز و نیک رائی کن
که سوی خلد برین باشدت گذرنامه .
اگر غم را چو آتش دود بودی
جهان تاریک بودی جاودانه
در این گیتی سراسرگر بگردی
خردمندی نیابی شادمانه .
موی سپید و روی سیاه و رخ بچین
بوزینه خرف شده و گشته کاینه .
جهانیان را دیدم بسی بهر مذهب
بسی بدیدم از گونه گونه جَدْکاره .
چون چلیپای روم از آن شد باغ
کآبریزیست باغ را ز حلی .
ابر چون چشم هند بنت عتبه ست
برق مانند ذوالفقار علی .
قی افتد آن را که سر و روی تو بیند
زان خلْم و از آن بَفْج روان بر بر و بر روی .
همی فزونی جوید اَواره بر افلاک
که تو بطالع میمون بدو نهادی روی .
زنی پلشت و تَلاتوف و اهرمن کردار
نگر نگردی از گرد او که گرم آئی .
چو آلیزنده شد در مرغزاری
نباشد بر دلش از بار باری .
مرا بجان تو سوگند و صعب سوگندی
که هرگز از تو نگردم نه بشنوم پندی
دهند پندم و من هیچ پند نپْذیرم
که پند سود ندارد بجای سوگندی
شنیده ام که بهشت آن کسی تواند یافت
که آرزو برساند به آرزومندی
هزار کبک ندارد دل یکی شاهین
هزار بنده ندارد دل خداوندی
ترا اگر ملک چینیان بدیدی روی
نماز بردی و دینار برپراکندی
وگر ترا ملک هندوان بدیدی روی
سجودکردی و بت خانه هاش برکندی
بمنجنیق عذاب اندرم چو ابراهیم
به آتش حَسَراتم فکند خواهندی
ترا سلامت باد ای گل بهار و بهشت
که سوی قبله رویت نماز خوانندی .
چون تن خودبه بَرْم پاک بشست
از مسامش تمام لولو رست
نرم نرمک ز بَرْم بیرون شد
مهرش از آنچه بود افزون شد.
و رجوع به شهید بلخی شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
شهیدبن الحسین طبیب . رجوع به شهیدبن الحسین ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
شیث بن ابراهیم فناری قفطی . رجوع به شیث ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
شیخ الاسلام هکاری . علی بن احمدبن یوسف بن جعفربن عرفه هکاری . رجوع به علی بن احمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
صاعدبن علی جرجانی . رجوع به صاعد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
الصایغ (شیخ ...) علی بن محمدبن سهل دینوری . در تذکرةالاولیاء عطار آمده است که : او در مصر مقیم بود و از بزرگان اهل تصوف و یگانه وقت بود، بوعثمان مغربی گفتی هیچکس را نورانی تر از بویعقوب نهرجوری ندیدم و بزرگهیبت تر از ابوالحسن الصائغ. ابوالحسن را پرسیدند از دلیل کردن شاهد بر غائب ، گفت : استدلال چگونه توان کرد از صفات کسی که او را مثل باشد بر آنکه او را مثل نباشد. واز او پرسیدند از معرفت ، گفت : منت دیدن است در کل احوال و عجز گزاردن شکر نعمتها بجمله وجود و بیزاری است از پناه گرفتن و قوت یافتن از همه چیزها. از اوپرسیدند که صفت مرید چیست . گفت : آن است که حق تعالی فرموده است : ضاقت علیهم الارض بما رحبت و ضاقت علیهم انفسهم ; یعنی زمین با بسطو فراخنائی خود تنگ است بر مریدان و تن ایشان بر ایشان تنگ گشته است ، گرد جهانی میطلبند بیرون هر دو عالم . و گفت اهل محبت بر آتش شوق که به محبوب دارند تنعم میکنند بیشتر و خوشتر از تنعم اهل بهشت و گفت دوست داشتن تو خویش را، هلاک کردن است خویش را و گفت تمنی و امل از فساد طبع است - انتهی . و صاحب صفةالصفوه گوید وفات ابوالحسن به سال 330 ه' . ق. به مصر بود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
صبحی ، حسین بن عبداللّه بن بکر بصری . رجوع به حسین ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
صدقه ، ملقب به سیف الدوله فخرالدین بن بهاءالدوله ابی کامل منصوربن دبیس . صاحب الحلةالسیفیه . از امرای مزیدی حله (از 479 تا 501 ه' . ق.).
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
صریعالدلاء علی بن عبدالواحد فقیه بغدادی شاعر، قتیل الغوانی ، ذوالرقاعتین . رجوع به علی بن عبدالواحد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
صلیخی ، قائم به یمن . علی بن محمدبن علی . رجوع به علی بن محمدبن علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
طاهربن عبدالحلیم ، معروف به ابن غلبون . رجوع به طاهر... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
طوسی . رجوع به طوسی ابوالحسن علی بن عبداللّه بن سنان التیمی شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
الظاهر لاءًعزاز دین اللّه . رجوع به ظاهر... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
عاملی ، ابن محمد طاهربن عبدالحمیدبن موسی . فقیه شیعی اصفهانی . در اواخر دولت صفویه در اصفهان بزاد و هم در آنجا پرورش یافت و از بیشتر علمای آن زمان مانند مجلسی و جزائری و حر عاملی و ملا محسن فیض کاشانی اجازه روایت یافت و در آخر عمر ساکن نجف اشرف بود. او را کتب بسیار است از جمله : شرح مفاتیح و شرح کفایة ورسائل مختلفه . وفات او پس از سال 1129 ه' . ق. بود،چه در این سال از شرح کتاب مفاتیح فراغت یافته است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
عبدالجبار (قاضی ...). متکلم معتزلی بغدادی ، معاصر صاحب بن عباد. رجوع به عبدالجبار... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
عبدالجلیل . رجوع به تاریخ بیهقی چ ادیب ص 582، 602 و 607 شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
عبدالرحمن ، برادرزاده اصمعی . رجوع به عبدالرحمن ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
عبدالعزیزبن احمد اصفهانی حزری . رجوع به حزری ابوالحسن عبدالعزیز... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
عبدالعزیزبن مسلم مکی . رجوع به عبدالعزیز... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
عبدالغافر حافظبن اسماعیل بن عبدالغافربن محمدبن عبدالغافر احمدبن محمدبن سعید فارسی نیشابوری . صاحب کتاب السیاق تاریخ نیشابور ومجمعالغرائب و المفهم لشرح غریب صحیح مسلم و غیره .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
عبداللّه بن احمدبن محمدبن المغلس . رجوع به ابن المغلس شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
عبداللّه بن محمدبن سقیر. رجوع به خزاز ابوالحسن عبداللّه ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
عبداللّه بن مقفع فارسی . در نامه دانشوران کنیت ابن المقفع را ابوالحسن آورده اند، لکن صاحب الفهرست گوید او پیش از قبول اسلام مکنی به ابوعمرو بود و پس از مسلمانی کنیت ابومحمد گرفت . و رجوع به ابن المقفع شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
عبدالوهاب بن عبدالحکم یا ابن الحکم بن نافع وراق. یکی از صالحین مشهور. وفات 250 یا 251 ه' . ق. رجوع به صفةالصفوة ج 2 ص 208 شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َس َ]
{اخ}
عبیداللّه بن احمد العتبی ، وزیر امیر رضی ابوالقاسم نوح بن منصوربن نوح . رجوع به عبیداللّه ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
عبیداللّه بن الحسن الکرخی . رجوع به کرخی ابوالحسن عبیداللّه ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
عبیداللّه بن حسین . تابعی است و شعبه از او روایت آرد.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
عبیداللّه بن حسین بن دلال بن دلهم . رجوع به عجیداللّه ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
عبیداللّه بن محمدبن اسحاقبن محمدبن یحیی بن منده . یکی از علماء خاندان بنی منده اصفهانیست و محدث است و برادرزاده او ابوزکریا یحیی بن عبدالوهاب از او روایت کند.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
عبیداللّه بن یحیی بن خاقان . رجوع به ابن خاقان ابوالحسن عبیداللّه ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَبُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
عتاب بن بشیر حرانی . تابعی است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
عطابن حمزه سغدی سمرقندی . رجوع به عطاء... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
عطیةبن سعد. تابعی است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
عقیلی . ندیم مسعودبن محمود غزنوی . رجوع به تاریخ بیهقی چ ادیب ص 78 شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
عکوک ، شاعر خراسان ، علی بن جبلةبن مسلم بن عبدالرحمن . رجوع به عکوک ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علم الدین علی بن محمدبن عبدالصمدبن عبدالاحد الهمدانی المصری السخاوی المقری النحوی . رجوع به علی بن محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی . کنیت دیگر ابوالادیان علی است . رجوع به ابوالادیان ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی . دهمین از امرای بنی مرین مراکش (از 731 تا 749 ه' . ق.).
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی . بیست وچهارمین از ملوک بنی نصر غرناطه . رجوع به علی مکنی به ابوالحسن ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن ابراهیم انصاری . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن ابراهیم بن بکوس . طبیبی فاضل و ناقل و مترجمی دانا بود. او مانند پدر خود در خدمت بیمارستان عضدالدوله دیلمی بود. تالیفات وی کم است و جز رسائلی و ترجمه های چند در فن خود ننوشته و در سال 394 ه' . ق. درگذشته است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن ابراهیم بلبیسی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن ابراهیم بن سعیدبن یوسف حوفی نحوی . رجوع به علی بن ابراهیم ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن ابراهیم عطار. رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن ابراهیم کنانی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن ابی بکربن محمد. از مردم ذَبح ، قریه ای بجرجان . محدث است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن ابی بکر مرغینانی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن ابی بکر هروی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن ابی حامد خرجانی . محدث است .او از ابواسحاق ابراهیم بن محمدبن حمزة الحافظ، و ازاو ابوالعباس احمدبن عبدالغفاربن علی بن اشته کاتب اصفهانی روایت کند. و خرجان نام محلتی است باصفهان .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن ابی الحسین عبدالرحیم السلمی . رجوع به ابن قصار ابوالحسن علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن ابی زید محمدبن علی نحوی استرآبادی ، ملقب به فصیحی . در نحو شاگرد عبدالقاهر جرجانی و استاد ملک النحاة حسن بن صافی است . و ابوطاهر سلفی حافظ اصفهانی از فصیحی روایت کند. وی پس از خطیب تبریزی دیری تدریس نحو نظامیه بغداد میکرد و خطی در نهایت حسن و صحت داشت و کتب بسیاری از ادب بقلم او متداول بوده است . عاقبت او را بعلت تعصب در تشیع از شغل تدریس عزل و ابومنصور جوالیقی را بجای او نصب کردند. وفات وی در ذی حجه 516 ه'. ق. به بغداد بود. ابن خلکان گوید علت نسبت او را به فصیح نمیدانم شاید منسوب بکتاب الفصیح ثعلب باشد.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن ابی سعید عبدالرحمن بن احمدبن یونس . رجوع به ابن یونس ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن ابیطالب علیه السلام . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن ابی علی محمدبن سالم تغلبی آمدی اصولی . رجوع به آمدی سیف الدین ابوالحسن علی ، و رجوع به علی بن ابی علی آمدی شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن ابی الفرج بن حسن بصری . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن ابی القاسم عبداللّه بن اماجور منجم . او را کتبی است . (ابن الندیم ). و رجوع به ابن اماجور علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن ابی منصور طاهر ازدی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن احمدبن باذش . رجوع به ابن باذش ، و رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َس َ]
{اخ}
علی بن احمدبن حسن . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن احمدبن خیران صغیر بغدادی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن احمدبن علی بن محمدبن دواس القنا الواسطی . از معاریف علمای نجوم . اودر اول به مصر بود سپس به بغداد شد و بدانجا شاگردان بسیار بر او گرد آمدند. وی به ابن الواسطی مشهور است و در ربیعالاًّخر سال 612 ه' . ق. به بغداد درگذشت .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن احمدبن محمد بصری . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن احمدبن محمد رتبلی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن احمدبن محمدبن علی متویه ، معروف به واحدی نیشابوری . مفسر و نحوی . از مردم نیشابور است . او بسیاری از بلاد رادر طلب علم و حدیث درسپرد و درک صحبت ثعلبی و اصم کرد و در نحو و حدیث استاد روزگار خویش بود و خواجه نظام الملک وزیر شهیر او را حرمت میداشت . و مردمان به نیکوئی تصانیف او همداستانند. وفات وی 468 ه' . ق. پس از بیماری طویل بشهر نیشابور بود. او راست : کتاب البسیط در تفسیر قرآن کریم و نیز کتاب الوسیط و کتاب الوجیز، هم در تفسیر. و کتاب اسباب نزول القرآن و التحبیر فی شرح اسمااللّه الحسنی . و الاعراب فی علم الاعراب . وشرح دیوان متنبی و این شرحی مستوفی است بر آن دیوان و با کثرت شروح دیوان متنبی شرح واحدی بی عدیل است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن احمدبن محمد نیشابوری . ادیب ، جامع دیوان امیرالمومنین علی علیه السلام . او معاصر سید رضی است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن احمدبن محمدبن غزال نیشابوری . نحوی مقری . او امام نحو و صاحب فتوی در آن علم بود و از شاگردان ابونصر راشی است و براه تصوف و زهد میرفت . وی را در قراآت و نحو تصانیف مفیده است و در شعبان 516 ه' . ق. درگذشته است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن احمدبن نعیم انصاری . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن احمد [ معروف به ] ابن نوبخت . شاعری صاحب دیوان است و در سال 416 ه' . ق. درگذشته است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َس َ]
{اخ}
علی بن احمدبن هبل . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن احمدبن یونس . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن احمد حرانی تجیبی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن احمد فسوی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن احمد المرزبان الفقیه . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن احمد واحدی . رجوع به علی ...، و رجوع به ابوالحسن علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن اخشید. سومین از سلاطین آل اخشید در مصر و شام (از 349 تا 355 ه' . ق.). و رجوع به آل اخشید شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن ادریس السعید. یازدهمین از سلسله موحدین در مغرب (از 640 تا 646 ه' . ق.).
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَبُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن اسحاق مروزی . تابعی است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن اسماعیل . رجوع به علی بن اسماعیل ابوالحسن جوهری شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن اسماعیل اشعری . پیشوای فرقه اشعریه . رجوع به ابوالحسن اشعری و رجوع به حبیب السیر ج 1 ص 303 شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن اسماعیل انصاری مالکی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن اسماعیل تبریزی قونیوی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن اسماعیل بن سیده . رجوع به ابن سیده شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن الاعرابی کوفی شیبانی . رجوع به ابن الاعرابی ابوالحسن علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن الانجب ابی المکارم المفضل بن ابی الحسن اللخمی الفقیه . رجوع به علی بن الانجب ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن الباجی . تابعی است و ابن ابی عروبه از او روایت کند.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن بکتکین . از اتابکان اربل (از 539 تا 563 ه' . ق.).
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن بکمش یا علی بن ملمش ترکی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن جبله کوفی . تابعی است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن جعدبن عبید جوهری . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن جعفر یا علی بن احمد خرقانی . یکی از بزرگترین اکابر مشایخ طریقت است . مولد او به سال 348 ه' . ق. در خرقان بسطام و پدر او از دهاقین آن ناحیت بوده است . شیخ در اول امر بتحصیل علوم دین همت گماشت و در آن علوم سرآمد اقران گشت و سپس بطریقت تصوف میل کرد و با ریاضات و مجاهدات رسید بدان مقام که رسید. وفات وی به سال 425 ه' . ق. به شب سه شنبه دهم محرم بود. و عطار گوید: گویند بایزید بر ریگی که بناحیت بسطام بود به نام قبور شهدا برآمدی و نفس برکشیدی و آن ریگ مشرف بر جای دزدان بودی از وی سوال کردند که شیخا ما هیچ بوی نمیشنویم گفت آری که از این دیه دزدان بوی مردی میشنوم مردی بودنام او علی و کنیت او ابوالحسن به سه درجه از من پیش بُوَد بار عیال کشد و کشت کند و درخت نشاند و گویند ابوسعید ابی الخیر یکبار بزیارت او شد و او وی را بولایت عهد خویش برگزید. و باز گویند ابوعلی سینا بزیارت او شده و تصدیق وی کرده است . و نیز آمده است که اومعاصر با عضدالدوله دیلمی بود. گویند مردی آمد و گفت خواهم که خرقه پوشم شیخ گفت ما را مسئله ای است اگر آن را جواب دهی شایسته خرقه باشی گفت اگر مرد چادر زنی در سر گیرد زن شود؟ گفت نه گفت اگر زنی جامه مردی هم درپوشد هرگز مرد شود؟ گفت نه گفت تو نیز اگردر این راه مرد نه ای بدین مرقع پوشیدن مرد نگردی . نقل است که شخصی بر شیخ آمد و گفت دستوری ده تا خلق را بخدا دعوت کنم گفت زنهار تا بخویشتن دعوت نکنی گفت شیخا خلق را بخویشتن دعوت توان کرد؟ گفت آری که کس دیگر دعوت کند و ترا ناخوش آید نشان آن باشد که دعوت بخویشتن کرده باشی . و باز گویند که سلطان محمود از غزنین بزیارت شیخ به خرقان شد و رسول فرستاد که شیخ را بگوئید که سلطان برای تو از غزنین بدینجا آمد تو نیز از خانقاه به خیمه او درآی و رسول را گفت اگر نیاید این آیت برخوان : قوله تعالی اطیعوا اللّه و اطیعواالرسول و اولی الامر منکم .رسول پیغام بگذارد شیخ گفت مرا معذور دارید. این آیت بر او خواندند. شیخ گفت محمود را بگوئید که چنان در اطیعوا اللّه مستغرقم که در اطیعوا الرسول خجالت ها دارم تا به اولی الامر چه رسد. رسول بیامد و به محمود بازگفت . محمود را رقت آمد و گفت برخیزید که او نه از آن مرد است که ما گمان برده بودیم . نقل است که شیخ گفت دو برادر بودند و مادری . هر شب یک برادر بخدمت مادرمشغول شدی و یک برادر بخدمت خداوند مشغول بود آن شخص که بخدمت خدا مشغول بود با خدمت خدایش خوش بود برادر را گفت امشب نیز خدمت خداوند بمن ایثار کن چنان کرد آن شب بخدمت خداوند سر به سجده نهاد در خواب دید که آوازی آمد که برادرت را بیامرزیدیم و ترا بدو بخشیدیم او گفت آخر من بخدمت خدای مشغول بودم و او بخدمت مادر، مرا در کار او میکنید گفتند زیرا که آنچه تومیکنی ما از آن بی نیازیم ولکن مادرت بی نیاز نیست ازآن که برادرت خدمت کند. و گفت هر شب آرام نگیرم ، نماز شام ، تا حساب خویش با خدای بازنکنم و گفت عرش خدابر پشت ما ایستاده بود ای جوانمردان نیرو کنید و مردآسا باشید که بار گران است . گفت اگر از ترکستان تا بدر شام کسی را خاری در انگشت شود آن زیان من است همچنین از ترک تا شام کسی را قدم بر سنگ آید زیان آن مراست و اگر اندوهی در دلی است آن دل از آن من است و گفت من در کاروانی نباشم که سفهسالار آن محمد نباشد. و گفت کاشکی بَدَل همه خلق من بمردمی تا خلق را مرگ نبایستی دید و کاشکی حساب همه خلق با من بکردی تاخلق را بقیامت حساب نبایستی دید کاشکی عقوبت همه خلق مرا کردی تا ایشان را دوزخ نبایستی دید. و گفت ازحق ندا آمد که مابعد مصطفی جبرائیل را بکسی نفرستادیم گفتم بجز جبرائیل هست وحی القلوب همیشه با من است .و گفت تا گفتم اللّه بهیچ مخلوق بازنگردیدم . و گفت وقت بهمه چیزی دررسد و هیچ چیز بوقت درنرسید خلق اسیر وقتند... و گفت بی نیازی او را درنگرستم کردار همه خلق پر پشه ای ندیدم برحمت او نگریستم همه خلق را چند ارزن دانه ای ندیدم از این هر دو چه آید آنجا و گفت ازخویشتن بگذشتی صراط واپس کردی . و گفت راه خدای را عدد نتوان کرد چندانکه بنده است بخدا راه است . و گفت هر که بنزدیک خدا مرد است نزدیک خلق کودک است و هرکه نزدیک خلق مرد است آنجا نامرد است . و گفت عافیت را طلب کردم در تنهائی یافتم و سلامت در خاموشی . و گفت عالم بامداد برخیزد طلب زیادتی علم کند و زاهد طلب زیادتی زهد کند و بوالحسن در بند آن بود که سُروری به دل برادری رساند. و گفت با خلق خدا صلح کردم که هرگزجنگ نکردم و با نفس جنگی کردم که هرگز صلح نکردم . وگفت چنانکه مار از پوست بدرآید از خویشی خویش بدرآمدم . و گفت مردمان گویند خدا و نان و بعضی گویند نان و خدا و من گویم خدا بی نان ، خدا بی آب ، خدا بی همه چیز. و گفت الهی مرا در مقامی مدار که گویم خلق و حقیا گویم من و تو مرا در مقامی دار که در میان نباشم همه تو باشی . و گفت الهی مرا تو آفریدی برای خویش آفریدی از مادر برای تو زادم مرا بصید هیچ آفریده مکن . و گفت در همه کارها طلب پیش بود پس یافت ، الا در این حدیث که پیش یافت بود پس طلب . و گفت الست بربکم را بعضی شنیدند که نه من خدائم و بعضی شنیدند که نه من دوست شمائم و بعضی چنان شنیدند که نه همه منم . و گفت سه جای ملائکه از اولیاء هیبت دارند یکی ملک الموت در وقت نزع دوم کرام الکاتبین در وقت نبشتن سوم نکیرو منکر در وقت سوال . و گفت چون بعمر خویش درنگریستم همه طاعت خویش هفتادوسه ساله یک ساعت دیدم و چون بمعصیت نگریستم درازتر از عمر نوح دیدم . و گفت چنان باید بودن که ملائکه بر شما موکلند با رضا ایشان را واپس فرستی و یا اگر نه چنان باید بود که شبنگاه دیوان از دست ایشان فراگیری آنچه بباید ستردن بستری و آنچه بباید نبشتن بنویسی . دانشمندی از او سوال کرد که خرد و ایمان و معرفت را جایگاه کجاست گفت تو رنگ اینها بمن نمای تا من جایگاه ایشان با تو نمایم . و گفت مردان از آنجا که باشند سخن نگویند پس تر بازآیند تا شنونده سخن فهم کند. و گفت تا تو طالب دنیا باشی دنیابر تو سلطان بود و چون از وی روی بگردانی تو بر وی سلطان باشی . و گفت چنانکه از تو نماز طلب نمیکند پیش از وقت تو نیز روزی مطلب پیش از وقت . و گفت دین را از شیطان فتنه نیست که از دو کس : عالمی بر دنیا حریص و زاهدی از علم برهنه . و گفت اگر برنائی را با زنی در خانه کنی سلامت یابد و اگر با قرائی در مسجد کنی سلامت نیابد. و گفت هزار فرسنگ بشوی تا از سلطانیان کسی را نبینی آن روز سودی نیک کرده باشی . و گفت چون بنده عز خویش فرا خدای دهد خدای تعالی عز خویش بر آن نهدو باز بنده دهد تا بعز خدا عزیز شود. پرسیدند که توخدای را کجا دیدی گفت آنجا که خویشتن ندیدم . و گفت هر که بر دل او اندیشه حق و باطل درآید او را از رسیدگان مشمارید. و گفت با خداء بزرگهمت باشید که همت همه چیزی بتو دهد. و گفت مستی آنرا نیکو بود که می خورده بود. و گفت چون ذکر نیکان کنی میغی سپید برآید وعشق ببارد ذکر نیکان عام را رحمت است و خاص را غفلت . و گفت صوفئی روزی است که به آفتابش حاجت نیست و شبی است بی ماه و ستاره که بماه و ستاره اش حاجت نیست . و گفت چون دانشمندان گویند من تو نیمن باشی و چون نیمن تو چهاریک باش . و گفت هرچه برای خدا کنی اخلاص است و هرچه برای خلق کنی ریا. وقتی کسی را پرسید بکجا میروی گفت بحجاز گفت آنجا چه کنی گفت خدای را طلب کنم گفت خداء خراسان کجاست که بحجاز میباید شد. گفت از بعد ایمان که خدا بنده را دهد هیچ نیست بزرگتر از دلی پاک و زبانی راست . و گفت تحیر چون مرغی بود که از ماوای خود بشود بطلب چینه و چینه نیابد و دیگرباره راه ماوی نداند. و گفت نماز و روزه بزرگ است لکن کبر و حسد و حرص از دل بیرون کردن نیکوتر است . و گفت ذکر اللّه از میان جان صلوات بر محمد از بن گوش . و گفت چنان یاد کنید که دیگر بار نباید کرد یعنی فراموش مکن تا یادت نباید آورد. و گفت ای بسا کسان که بر پشت زمین میروند ایشان مردگانند و ای بسا کسان که در شکم خاک خفته اند و ایشان زندگانند. و گفت هر کسی ماهی دردریا گیرد و این جوانمردان بر خشک گیرند و دیگران کشت بر خشک کنند این طایفه بر دریا کنند. و گفت دریغاهزار بار دریغا که چندین هزار سرهنگ و عیار و مهتر و سالار و خواجه و برنا که در کفن غفلت بخاک حسرت فرومیشوند که یکی از ایشان سرهنگی دین را نمیشاید. و گفت گویند که خدای را بدلیل شاید دانستن ، بلکه خدا رابخدا شاید دانست بمخلوق چون دانی . و گفت عالم آن عالم بود که بخویشتن عالم بود عالم نبود آنکه بعلم خودعالم بود. و گفت اگر عمر من چندان بود که عمر نوح من از این تن راستی نبینم و آنکه من از این دانم اگر خداوند این تن را به آتش فرونیارد داد من از این تن به نداده باشد. پرسیدند که جوانمرد به چه داند جوانمرد است گفت بدانکه اگر خداوند هزار کرامت با برادر او کند و با او یکی کرده بود آن یکی نیز ببرد و بر سر آن نهد تا آن نیز برادر او را بود. روزی شاگردی را گفت چه بهتر بودی شاگرد گفت ندانم گفت جهان را پر از مرد همه چون بایزید. و گفت بهترین چیزها دلیست که دروی هیچ بدی نباشد. گفتند بندگی چیست ؟ گفت عمر در ناکامی گذاشتن ، گفتند نشان فقر چیست ؟ گفت آنکه سیاه دل بود، گفتند معنی این چگونه باشد؟ گفت یعنی پس از رنگسیاه رنگی دیگر نبود. گفت چهل سال است تا نان نپختم و هیچ چیز نساختم مگر برای مهمان و ما در آن طعام طفیل بودیم . و گفت مومن را همه جایگاهها مسجد بود و روزها همه آدینه و ماهها همه رمضان . گویند چون شیخ را وفات نزدیک رسید گفت سی گز خاکم فروتر برید که این زمین زبر بسطام است روا نبود و ادب نباشد که خاک من بالای خاک بایزید بود. (نقل باختصار از تذکرةالاولیاءشیخ فریدالدین عطار). و رجوع به ابوالحسن خرقانی درتذکرةالاولیاء عطار و نامه دانشوران ج 1 ص 171 و نفحات الانس جامی و ابوالحسن خرقانی در همین لغت نامه شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن جلیل مرصفی شافعی مدینی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن جمال الدین اصفهانی وزیر، ملقب به جلال الدین . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن جولوغ سیستانی . رجوع به فرخی سیستانی شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن جهم سامی . رجوع به ابن جهم ابوالحسن علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن الحسن ، ملقب به ابن الماشطه . رجوع به ابن الماشطه ابوالحسن علی شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن حسن بن حسین بن محمد قاضی خلعی . رجوع به علی بن حسن بن حسین ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َس َ]
{اخ}
علی بن حسن بن علی بن ابی الطیب الباخرزی ، معروف به علی باخرزی . کاتب رکن الدوله طغرل بیک سلجوقی .او به تازی و فارسی شاعر بود و او را کتابی منظوم به نام طربنامه است . در 468 ه' . ق. به دست پیوند نام غلامی ترک کشته شد. و رجوع به ابوالحسن باخرزی شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن حسن بن عنتر ثابت خلوتی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن حسن خزرجی ، معروف به ابن وهاس . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َس َ]
{اخ}
علی بن حسن کرمانی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن حسن منائی ، معروف به کراع النمل بصری رواسی . ادیب لغوی . او در اواخر مائه سوم و اوائل مائه چهارم هجری میزیسته است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن حسین بن عبدالعالی کرکی عاملی ، مشهور به محقق ثانی . رجوع به علی بن حسین ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن الحسین بن علی بن ابیطالب علیهم السلام . از شهربانو یا سلافه یا سلامه دختر یزدجردبن شهریار یا هرمزان . چهارمین از ائمه اثناعشر. ولادت او به روز جمعه سال سی وهشتم از هجرت رسول صلوات اللّه علیه . و بنا بر حدیث پیامبر که فرمود «خدای تعالی را از بندگان دو قوم گزیده هست ، از عرب قریش و از غیر عرب ایرانیان » او را ابن الخیرتین گفتند و نیز از بسیاری عبادت لقب زین العابدین و سجاد و سیدالساجدین دادند و هم برای اثرها و پینه ها که از کثرت سجود بر پیشانی و دیگر مساجد داشت ذوالثفنات خواندند. وی به یوم الطف بیمار و در بستر بود و پسر زیاد او را با سایر اهل البیت به اسیری به شام فرستاد. طاعت و زهد او مثل است و ادعیه ماثوره ای از آن حضرت به نام صحیفه سجادیه و جز آن در بلاغت از نسیج خطب جد خویش علی بن ابیطالب علیه السلام و در صفوت و نصیحت و خلوص مَجْلی و آینه مصقول عقیدت و ایمان صادق است . او از مادر پرورش و ادب ایرانی داشت چنانکه بر یک ظرف با دیگری تناول نکردی . وقتی از او پرسیدند با همه برّ و نیکوئی تو بمادر چون است که هیچگاه با وی در یک کاسه نخوری . فرمود ترسم او رابچیزی از آن رغبت افتاده بود و من بغفلت بر وی سبقت گیرم . و البته این جوابی بود بر بالای سائلی عرب که پس از پژوهش زهدان ناقه با دست ، بر یک قصعه ترید گرد آمدندی ، لیکن اصل آن از تربیت مادری فارسی بود. مردم مدینه در وقعةالحره تمنای بیعت او کردند و او اجابت نفرمود و بدیهی موسوم به سرع از فتنه کناره کرد. بلعمی گوید وفات امیرالمومنین علی بن امیرالمومنین حسین علیهماالسلام به سنه فوت الفقهاء بود و آن سال 94 ه' . ق. است ، و بعضی رحلت او را در 92 و برخی 99 گفته اند. تربت او علیه السلام بگورستان بقیع، قبه عباس در گور عم خود حسن بن علی بن ابیطالب سلام اللّه علیهماست .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن حسین بن علی ضریر، ملقب به جامع باقولی نحوی . بیهقی گوید او در نحو و اعراب کعبه ای است و افاضل عصر سَدَنه آنند. او راست : کتاب الجمل . کتاب الجوهر. کتاب الاستدراک علی ابی علی . کتاب البیان فی شواهد القرآن . کتاب علل القرائة. و در سال 535 ه' . ق. حیات داشته است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن حسین بن علی المسعودی ، صاحب مروج الذهب . رجوع به مسعودی ابوالحسن علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن حسین بن موسی بن بابویه . رجوع به ابن بابویه ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَبُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن حسین بن وافد. تابعی است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َس َ]
{اخ}
علی بن حسین ارموی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن حسین باقولی . رجوع به ابوالحسن علی بن حسین بن علی ضریر... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َس َ]
{اخ}
علی بن حسین حورمی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن حکیم ازدی . تابعی است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن حمزةبن عبداللّه بن عثمان و یا بهمن بن فیروز، ملقب به کسائی . عالم نحوی و لغوی ، یکی از قراء سبعه . رجوع به کسائی ابوالحسن علی ... و رجوع به حبیب السیر ج 1 ص 283 شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن حمود علوی ، ناصر یا متوکل . نخستین از امرای بنوحمود در مالقه (از 407 تا 408 ه' . ق.).
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَبُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن حمید الصعیدی ، معروف به ابن صباغ و هم ابن حمید. رجوع به علی بن حمید... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن خلف بن عبدالملک بن بطال القرطبی . رجوع به علی ... و رجوع به حبیب السیر ج 1 ص 308 شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َس َ]
{اخ}
علی بن خلیل دمشقی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن خلیل طرابلسی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن رستم هردوز. رجوع به ابن الساعاتی ابوالحسن علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن زیاد تمیمی . یکی از نقله کتب فارسی به عربی است و از آن جمله کتاب زیج شهریار است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن زیدبن محمدبن حسین البیهقی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن سعد. از سلاطین بنی نصر در غرناطه (از 866 تا 887 و از 888 تا 890 ه' . ق.).
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن سعید احمدبن یحیی رضی الدین مزیدی حلی . او شاگرد علامه است و از علامه و تقی الدین حسن بن داود روایت دارد و ملقب به ملک الادبا و استاد شهید است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن سعید اندلسی مورخ . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن سعیدالدوله ، از آل حمدان (از 392 تا 394 ه' . ق.).
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن سعید رُستغفنی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن سعید عبدری شافعی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن سلار، ملقب به ملک العادل . رجوع به ابن سلار ابوالحسن علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن سلطان محمد هروی . رجوع به علی (ملا...) قاری شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن سلیمان بن احمدبن محمد مرداوی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن سلیمان ، معروف به اخفش صغیر. رجوع به اخفش صغیر ابوالحسن علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن سهل اصفهانی . یکی از مشایخ صوفیه ، معاصر جنید. مرقد او نزدیک مدفن صاحب بن عباد در محله طوقچی اصفهان است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن سهل ربن طبری . رجوع به ابن ربن ابوالحسن علی بن سهل ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن سهیل فوشنجی (شیخ ...). رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن طلحه . تابعی است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن ظافر ازدی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن ظبیان . تابعی است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عاصم . تابعی است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عباس بن جریج . رجوع به ابن رومی علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عبدالاعلی . تابعی است و زهیر از او روایت کند.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عبدالحمیدبن علی بیهقی . شاعری ظریف است و از اوست :
ماه از رخ خوب تو خجل خواهد شد
رخسار تو قبله چگل خواهد شد
در طالع تو نگاه کردم صنما
اقطاع تو صدهزار دل خواهد شد. (از تاریخ بیهق).
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عبدالرحمن بن احمدبن یونس . رجوع به ابن یونس شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عبدالعزیز فقیه . قاضی جرجانی . ابن خلکان می آورد که ابواسحاق شیرازی در طبقات ذکر او کرده و گوید او را دیوان شعری است و ثعالبی در یتیمه از او تجلیل بسیارکندو او را گذشته از علوم ادب صاحب حسن خط و سیاحی بسیارسفر میخواند، در شعر تالی بحتری و در نثر جاحظ دوم میشمارد. وفات وی بقول حاکم ابوعبداللّه بن بیّع در تاریخ نیشابور، به سال 366 ه' . ق. در هفتادوشش سالگی بوده است . او راست : کتاب الوساطة بین المتنبی و خصومه .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عبدالغفار جرجانی کاتب . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عبدالغنی الفهری المقری الضریر الحصری القیروانی شاعر. رجوع به علی بن عبدالغنی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عبدالکافی بن علی بن تمام انصاری مصری ، مشهور به تقی الدین سبکی . جامع فنون بسیار. او از مخالفین ابن تیمیه بود و بر او ردودی دارد. ولادتش در سال 683 ه' . ق. و رجوع به علی بن عبدالکافی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عبدالکریم باکوئی ، ملقب به فریدالدین . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عبداللّه . تابعی است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َس َ]
{اخ}
علی بن عبداللّه بستی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عبداللّه سمهودی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عبداللّه الشاذلی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عبداللّه عیسوی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عبداللّه بن مبارک وهرانی . رجوع به وهرانی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عبداللّه بن منجم . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عبداللّه بن وصیف شاعر، معروف به ناشی اصغر. رجوع به علی بن عبداللّه ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عبدالمجید. تابعی است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عبدالمومن بن عبداللّه . تابعی است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عبیداللّه ، ملقب به شیخ منتجب الدین ، از دودمان ابوبابویه قمی . عالم شیعی ، صاحب کتاب فهرست . معاصر ابن شهرآشوب . او شاگرد شیخ ابوالفتوح رازی صاحب تفسیر و ابوعلی طبرسی و بسیاری از علمای اهل سنت و شیعه است . امام رافعی از مشاهیر علمای شافعی شاگرد او بوده و وی را بسیار ستایش کرده است . وفات وی پس از سال 585 ه' . ق. است و رافعی در سال 584 در ری صحبت او درک کرده است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عثمان غزنوی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عراقبن محمدبن علی خوارزمی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن علی بن محمد الثعلبی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عمر. از مردم ایران . طب و فقه درغرناطه فراگرفت و دوبار بقضاء این ناحیت رسید و در سال 539 ه' . ق. درگذشت . (به نقل لکلرک از کازیری ).
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عمربن احمدبن مهدی بغدادی دارقطنی . رجوع به علی بن عمر... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عمربن علی القزوینی ، معروف به نجم الدین دبیران کاتبی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عمربن محمدبن الحسن الحربی القزوینی . یکی از کبار صالحین . اصل او از قزوین و مولد وی بمحرم سال 360 ه' . ق. در بغداد بود. قرآن را بقراآت نزد ابوحفص کنانی و غیر او درست کرد، و نحو از ابوالفتح بن جنی فراگرفت و از ابن کیسان نحوی و قاضی جراحی و ابوحفص بن الزیات و ابوعمربن حیوة و ابوالحسین مظفر و ابوالحسین بن سمعون و جماعتی دیگر حدیث شنید و فقه از علی بن ابی القاسم دارکی آموخت و از اوان صبی نیکورفتار و کم گوی و بسیارخرد بود و زبان از نابکار بسته داشت و جز برای نماز از خانه بیرون نمی شد و پیوسته بقرائت قرآن و روایت حدیث روز میگذاشت . او را صاحب کرامات کثیره گفته اند. آنگاه که وفات یافت ابومحمد رزقاللّه بن عبدالوهاب تمیمی وی را غسل داد. احمدبن علی بن ثابت گوید: ابوالحسن قزوینی زاهد نامی ، یکی از بندگان صالح خدا و بشعبان سال 442 درگذشت و بر او در صحرا میان حربیه و عتابین نماز کردند و عدد نمازگزاران بشمار نمی آمد و بر هیچ جنازه جز جنازه امام حنبل چنین ازدحام نبوده است و در این روز تمام شهر [ بغداد ] بسته بود و ابوالفتح بن علوس دینوری حکایت کند که از بسیاری ازدحام جنازه بر زمین گذاشتن میسر نشد و بر سر دستها میرفت و مردم از هر سوی رو بجنازه نماز میگزاشتندابوالفتح بن عقیل آرد که در اسلام ... روزی مانند روز حمل جنازه قزوینی دیده نشده است و هر جا تا حمامها و کتاتیب بسته شد و حقالعبورباب الطاق با اینکه جسر نیز کشیده بود به ربع دینار رسید و هیچ جامعی گنجایش آن همه خلایق نکرد و نیز با امامی معلوم نماز گزاردن ممکن نگردید و در هر گوشه ازصحرا هزاران کس با امامی نماز کردند و با اینهمه ضجه و عویل باندازه ای بود که آواز مکبر شنیده نمیشد و بیشتر مردم وحدانی و فرادی نماز خواندند. عبداللّه بن محمد بردانی گوید بشب مرگ قزوینی برادرم ابوغالب یوسف بن محمد گریان و لرزان از خواب بجست پدر من او را دربرکشید و معوذتین بر او خواندن گرفت و گفت پسرک من ترا چه رسید گفت در خواب دیدم که درهای آسمان گشاده بود و ابن القزوینی به آسمان برمیشد. و بامداد فردا آواز صلوةگو را شنیدیم که از مرگ او آگاهی میداد. ابوالفرج عبدالعزیزبن عبداللّه الصائغ گوید بر ابوالحسن نماز گزاشتم و اجتماع آن همه خلائق در چشمم عظیم شگفت نمود، شب برویا اندر او را دیدم که بمن گفتی ازدحام مردمان در نماز بر من ترا عجب آمد؟ در آسمانها شماره ملائک که بر جنازه من نماز کردند بیش از این بود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عمر قرشی شاذلی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عیاش . تابعی است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عیسی . از اصحاب ابن الاخشید ابوبکر احمدبن علی . رجوع به ابوالحسن رمانی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عیسی بن جزله . رجوع به ابن جزله ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عیسی بن داودبن جراح بغدادی . کاتب وزیر مقتدر و قاهر خلیفه مشهور بصلاح و تقوی و بذل و دهش . در آخر عمر از کار کناره کرده و در مکه مجاور گردید و به سال 334 ه' . ق. وفات یافت . او راست : کتاب معانی القرآن و تفسیره و مشکله ، و ابوبکربن مجاهد و ابوالحسن خزاز نحوی با او در این کتاب همدستی کرده اند. (از ابن الندیم و جز او). و رجوع به ابن جراح علی بن عیسی بن داود... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عیسی بن فرج بن صالح ربعی ، منعوت به ابن الاخت ، ملقب به کمال الدین شیرازی نحوی شارح ایضاح . وی شاگرد ابوعلی فارسی است . مولد او به سال 328 ه' . ق. و وفات به 420.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عیسی اربلی . محدث و ادیب و مورخ شیعی در مائه هفتم هجری . صاحب کتاب کشف الغمه ، وی در سال 687 ه' . ق. از تالیف این کتاب فراغت یافته است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
رجوع به علی بن عیسی الربعی شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن عیسی الرمانی ، نحوی و لغوی . رجوع به ابوالحسن رمانی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن غراب الفزاری الکوفی . محدث است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن فتح ، ملقب به مطوق. رجوع به مطوق علی بن فتح ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن فضل بن احمد اسفراینی ، معروف به حجاج . صاحب حبیب السیر گوید: ابوالعباس بن فضل بن احمد اسفراینی نخستین کسی است که وزارت سلطان محمود سبکتکین کرد و در اوائل حال بکتابت و نیابت فائق که در سلک امراء سلاطین سامانی انتظام داشت قیام مینمود. و ابوالعباس پسری داشت حجاج نام که در کسب فضائل نفسانی سرآمد افاضل آن زمان بود و اشعار به زبان عربی و فارسی و غزل در غایت بلاغت نظم مینمود - انتهی . و تایید میکند قول صاحب حبیب السیر را در فضل و براعت او مدایح فرخی :
دستورزاده ملک شرق بوالحسن
حجاج سرفراز همه دوده و تبار
بنیاد فضل و بنیت فضل است و پشت فضل
وز پشت فضل باز شه شرق یادگار.
دستورزاده ی ْ شاه ایران زمین
حجاج تاج خواجگان بوالحسن
اندر کفایت صاحب دیگر است
وندر سیاست سیف بن ذوالیزن .
در دلم هیچ کسی دست نیابد ببدی
تا در او مدحت فرزند وزیرالوزراست
خواجه سید حجاج علی بن الفضل
آنکه از بار خدایان جهان بیهمتاست
روز و شب درگه او خانه اهل هنر است
سال و مه مجلس او مسکن و جای ادباست .
ابوالحسن علی فضل احمد آنکه چو کف
به کُه نماید همواره کوه گردد کان
نهاد خوب و ره مردمی از او گیرند
ستودگان و بزرگان تازی و دهقان .
ابوالحسن علی فضل احمد آنکه ز خلق
مقدم است بفضل و مقدم است بجاه
بدو بنازد مجلس بدو بنازد صدر
بدو بنازد تخت و بدو بنازد گاه .
خواجه حجاج آنک از جمع بزرگان جهان
ایزد او را برگزید و بر جهان سالار کرد.
جاودانه خواجه هر خواجه ای حجاج باد
برترین مهتر به کهتر کهترش محتاج باد.
خواجه حجاج آنکو کس نبوده در جهان
که به رادی دست او را در جهان همتاستی .
رجوع به دستورالوزراء چ طهران ص 138 شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن مثنی . یکی از مشاهیر عرفا.او در اواخر مائه سوم و اوایل مائه چهارم هجری میزیست و درک صحبت شبلی و شیخ ابوالحسن خرقانی و شیخ ابوسعید ابوالخیر کرده و ابی سعید ابوالخیر او را به استرآباد دیده است . و از کلمات اوست که گفت : آنرا که لذت ترک لذت دست داد نعمت دنیا و آخرت بدو رسیده است . او را گفتند دانا کیست ؟ گفت آنکه نادانی خویش داند.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمدبن ابی بکربن شرف ماردینی . رجوع به علی بن محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَبُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمد، معروف به ابن اثیر جزری . رجوع به ابن اثیر عزالدین ابوالحسن علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمد یااحمد شاعر، معروف به بسامی . رجوع به بسامی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمدبن احمد زاهد و فقیه . رجوع به مصری ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمدبن بشار الزاهد. رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمدبن حبیب بصری . رجوع به ماوردی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمدبن خلف قابسی معافری . رجوع به ابن قابسی ابوالحسن ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمدبن زبیر الاسدی الکوفی . رجوع به ابن کوفی ابوالحسن علی بن محمدبن الزبیر... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمدبن سالم تغلبی . رجوع به آمدی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمدبن سعد، معروف به ابن خطیب الناصریه . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمدبن سهل الصائغ الدینوری . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمدبن عبدالرحمن بغدادی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمدبن عبدالصمدبن عبدالاحد. رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمدبن عبداللّه ، معروف به ابن سدیر. رجوع به ابن سدیر... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمدبن عبداللّه بن ابی سیف المدائنی . رجوع به مدائنی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمدبن عبید. رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمدبن علی اشبیلی . رجوع به ابن خروف ابوالحسن علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمدبن علی الطبری شافعی ، ملقب به عمادالدین ، مدرس نظامیه بغداد. رجوع به کیاهراسی شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمدبن عمار. رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمدبن فارس . رجوع به خیاط بغدادی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمدبن قطان فاسی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمدبن موسی بن حسن بن فرات . رجوع به ابن فرات ابوالحسن علی ... شود. و رجوع به حبیب السیر ج 1 ص 300 و 301 شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمدبن نصربن منصوربن بسام . رجوع به ابن بسام ابوالحسن ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمد اندلسی قلصادی بسطی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمد بصری . رجوع به ماوردی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمد تمیمی . رجوع به تمیمی ابوالحسن ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمد جزار. رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمد حلبی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمد ربعی مالکی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َس َ]
{اخ}
علی بن محمد سخاوی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمد سهروردی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمد شابشتی کاتب . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَبُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمد صلحیی ، اولین امراءبنی صلیح در یمن . رجوع به علی بن محمدبن علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمد، طبیب و شاعر. رجوع به ابن سدیر ابوالحسن علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمد العدوی . رجوع به سُمیساطی ابوالحسن علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمد علم الدین . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمد الغزالی اللوکری . شاعری بروزگار سامانیان ، مداح ابوالحسن عبیداللّه بن احمد العتبی وزیر سامانیان . او در اعتذاررفتن خویش از بخارا به لوکر خطاب به آن وزیر گوید:
عبیداللّه بن ْ احمد وزیر شاه سامانی
همی تابد شعاع داد از آن پرنور پیشانی
بصورت آدمی آمدبه معنی نور سبحانی
خدایا چشم بد خواهم کز آن صورت بگردانی
بخارا خوشتر از لوکر خداوندا همیدانی
ولیکن کُرد نشْکیبید از دوغ بیابانی .
و او راست در مدیح امیر رضی ابوالقاسم نوح بن منصوربن نوح :
نگار من آن کرد گوهر، پسر
که زین است و حسن از قدم تا بسر
ز عنبر زره دارد او بر سمن
ز سنبل گره دارد او بر قمر
چو برداشت جوزا کمرگه نگر [ کذا ]
بجست و ببست از فلاخن کمر
برون برد از چشم سودای خواب
درآورد در دل هوای سفر
بره کرد عزم آن بت خوشخرام
گره کرد بند سر آن خوش سیَر
بتابید سخت و بپیچید سست
بگرد کمرگاه دستار بر
شتابان بیامد سوی کوهسار
به آهستگی کرد هر سو نظر
برآورد از آن وهم پیکر میان
یکی زرد گویای ناجانور
نه بلبل ز بلبل بدستان فزون
نه طوطی ز طوطی سخن گوی تر
چو دوشیزگان زیرپرده نهان
چو دوشیزه سفته همه روی و بر
بریده سر و پای او بی گنه
ز نالیدنش شادمانه پسر
ز بُسًّد بزرینه نی در دمید
بارسال (؟ ) نی داد دم را گذر
برخ برزد آن [ ... ] عنبرفراش [ کذا ]
به نی برزد انگشت وقت سحر
همو گفت در نی که ای لوکری
غم خدمت شاه خوردی مخور.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمد الفیاض . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمد قرشی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمد قیسی . رجوع به ابن خروف ضیاءالدین ابوالحسن ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمد ماوردی . رجوع به ماوردی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن محمد مزین الصغیر. رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن مرة بغدادی . رجوع به نقاش ابوالحسن علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن مزید الاسدی سندالدوله . رجوع به علی ... و رجوع به حبیب السیر ج 1 ص 390 شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن المصیصی . رجوع به مصیصی ابوالحسن ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن المغیرة الاثرم . رجوع به اثرم ابوالحسن علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن مفرح صقلی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن ملمش یا علی بن بکمش . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن منصور الظاهر. هفتمین از خلفای فاطمی مصر (از 411 تا 427ه' . ق.). ابن خلکان کنیت او را اباهاشم آورده است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن موسی بن جعفر، مشهور بسیدبن طاوس و بعضی کنیت او را ابوالقاسم یا ابوموسی گفته اند. رجوع به ابن طاوس سید رضی الدین علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َس َ]
{اخ}
علی بن موسی بن سعید الاندلسی الغرناطی . درکشف الظنون چاپ اسلامبول در آنجا که تواریخ را ضبط کرده کنیت او را ابوسعید آورده است ولی ظاهراً غلط است و اصل ابن سعید بوده . رجوع به ابن سعید علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن موسی بن عصفور. رجوع به ابن عصفور... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن موسی بن علی بن موسی الانصاری الاندلسی الجیانی . او راست : کتاب شذورالذهب منظومه ای در کیمیا. وفات او به سال 590 ه' . ق. بوده است . رجوع به علی بن موسی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َس َ]
{اخ}
علی بن موسی عمادی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن موسی القمی . رجوع به علی بن موسی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن موسی مغربی . رجوع به ابن سعید ابوالحسن علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن مهدی اصفهانی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن مهذب ابوالمکارم عبدالکریم بن طرخان بن تقی حموی . رجوع به علی شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن نصر. یکی از حکام بطیحه ملقب به مهذب الدوله . القادر باللّه عباسی پیش از وصول بمرتبه خلافت در پناه وی میزیست . مدت حیات او هفتادوسه سال و در سال 407 ه' . ق. درگذشت .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن نصربن سلیمان زنبقی لغوی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن نصربن محمدبن عبدالصمد فندورجی نیشابوری . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن نصر نصرانی ، معروف به ابن الطبیب . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن نفیس علاءالدین . رجوع به ابن نفیس علاءالدین ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن وصیف خشکناکه . رجوع به خشکناکه ابوالحسن علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن هارون زنجانی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن هارون بن علی بن یحیی بن ابی منصور ابان . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن هارون بن نصر کرمانشاهی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن هارون حرانی . شهرزوری گوید او در انواع فلسفه رنج برده است لکن شهرت اودر ریاضی و طب است . و رجوع به ابوالحسن حرانی شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َس َ]
{اخ}
علی بن هبةاللّه بن عثمان بن احمدبن ابراهیم بن الرائقة موصلی . محدث شیعی . صاحب کتاب المتمسک بحبل آل رسول و کتاب التعیین فی اصول الدین . شیخ منتجب الدین بدو واسطه از او روایت میکند بنابراین ظاهراً او دراواخر قرن پنجم و اوائل قرن ششم هجری میزیسته است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن هلال . رجوع به ابن بواب ابوالحسن علاءالدین ...، و رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن هند. از مشایخ طریقت بفارس . معاصر فخرالدوله دیلمی . او درک صحبت جنید و عمربن عثمان مکی و شیخ جعفر حداد کرده و باابوعبداللّه بن خفیف در یک عهد میزیسته . و اقامت او در شیراز بوده است . رجوع به نامه دانشوران ج 3 ص 34 شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن یحیی . از امرای بنی زیری در تونس (از 509 تا 515 ه' . ق.).
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن یحیی بن ابان ، از بنومنجم . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن یحیی بن ابی منصور المنجم . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن یحیی بن جعفر. رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن یعقوب بن جبریل بکری . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن یعقوب بن شجاع بن ابی زهران . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن یوسف ، معروف به ابن البقال . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن یوسف بن ابراهیم بن عبدالواحد القفطی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن یوسف بن ابراهیم بن عبدالواحد شیبانی . رجوع به ابن القفطی جمال الدین علی ، و رجوع به علی بن یوسف ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن یوسف بن تاشفین . رجوع به علی ...، و رجوع به حبیب السیر ج 1 ص 402 و 403 شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن یوسف بصری . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بن یوسف لخمی شافعی .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی بصری . رجوع به ابوالادیان ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی حرانی ، ملقب به شیخ الامه . او راست : صلاح العمل لانتظار الاجل . وفات وی به سال 673 ه' . ق. بوده است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی حمامه ای . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی حمدانی . چهارمین حمدانیان حلب (از 392 تا 394 ه' . ق.).
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَبُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی رازی . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی الرضا بن موسی الکاظم بن جعفر الصادقبن محمد الباقربن زین العابدین . هشتم از ائمه اثناعشر. مامون عباسی به سال 202 ه' . ق. دختر خود ام حبیب را بزنی بوی داد و او را ولیعهد خویش خواند و نام وی بر درم و دینار سکه کرد. ولادت علی رضا به روز جمعه از سال 153 بمدینه رسول بود و بعضی به سال 151 گفته اند و وفات اودر آخر صفر 202 یا سیزدهم ذیقعده 203 در شهر طوس روی داد. و مامون بر او نماز گزارد و پهلوی قبر پدر مامون ، هرون الرشید جسد مطهر او بخاک سپردند. و گویند مامون حضرت را به سم شهید کرد. رجوع به رضا شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی فرخی سیستانی . شاعر شهیر. رجوع به فرخی سیستانی شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی مالکی . او راست : الوسائل السنیه من المقاصد السخاویه و الجامع و الزیادة الاسیوطیه .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی الناسخ . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی النقی یاعلی الهادی العسکری بن محمد الجوادبن علی بن موسی الرضا علیهم السلام . دهمین ائمه اثناعشر امامیه و پدر امام حسن العسکری . ابن خلکان گوید وشات بمتوکل برداشتند که او را داعیه خلافت است و نیز سلاح و کتب شیعه در خانه اوست . متوکل نیمه شب گروهی اتراک را بدستگیری آن حضرت گُسی داشت . ترکان وی را در مقصوره ای یافتنددر بر روی بسته و بر زمین خشک بمحاذات قبله نشسته پشمینه ای در بر و ملحفه ای پشمین بر سر و به آیاتی از قرآن در وعد و وعید مترنم او را هم بدان حال نزد خلیفه بردند. آنگاه که بوثاق خلیفه درآمد متوکل شراب میخورد و جامی نبید بر دست داشت . چون چشمش بامام افتادبه تعظیم او برخاست و او علیه السلام را بر جانب خویش بنشاند و جام شراب پیش داشت . امام فرمود مرا معذور دار چه تا اکنون گوشت و خون من بدین آب نیالوده است خلیفه دیگر بار اصرار نورزید و گفت مرا شعری نیکو خوان . فرمود مرا شعر بسیار از بر نباشد خلیفه گفت از خواندن شعر گزیر نیست . امام ابیات زیرین خواندن گرفت :
باتوا علی قلل الاجبال تحرسهم
غلب الرجال فمااغنتهم ُ القلل
و استنزلوا بعد عز من معاقلهم
فاودعوا حفرا یا بئس مانزلوا
ناداهم ُ صارخ من بعد ما قبروا
این الاَسرّة و التیجان و الحلل
این الوجوه التی کانت منعّمة
من دونها تضرب الاستار و الکلل
فافصح القبر عنهم حین ساء لهم
تلک الوجوه علیها الدود تنتقل
قد طال ما اکلوا دهراً و ما شربوا
فاصبحوا بعد طول الاکل قد اکلوا.
و چون این ابیات بخواند حاضران مجلس بر جان آن حضرت بترسیدند و گمان بردند از خلیفه او را گزندی خواهد رسیدن لکن متوکل دیری بگریست تا ریش او به اشک تر شد و فرمان کرد شراب از مجلس برگیرند و چون از دعوی سُعات اثری در خانه آن حضرت نیافته بودند او را با حرمتی سزاوار باز خانه فرستاد. مولد او علیه السلام به روز یکشنبه 13 رجب و بروایتی روز عرفه سال 214 یا 213 ه' . ق. بوده است . کثرت سعایت ارباب نمیمه متوکل را بدان داشته بود که حضرت او را از مولد خویش مدینةالرسول بطلبید و در سرمن رای که آنرا عسکر نیز نامند اقامت داد و او بیست سال و نه ماه در آن شهر بزیست و در دوشنبه بیست و پنجم یابیست و ششم و یا چهارم آن ماه و یا سیم رجب سال 254بدانجا درگذشت و او را در خانه خویش بخاک سپردند وهمین اقامت در شهر عسکر باعث شهرت آن حضرت و فرزند او امام حسن به عسکری است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَبُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
علی وراق. رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
عمادالدوله دیلمی علی بن بویه بن فناخسرو، صاحب بلاد فارس . نخستین از پادشاهان بویهی . رجوع به علی بن بویه ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
عمارةبن عبدالجبار. محدث است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
عمران بن عیینه . محدث است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
عمربن ابی عمر النوقاتی . رجوع به عمر... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
عمربن ابی عمر محمدبن یوسف بن یعقوب الفقیه . رجوع به عمر... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
عمروبن عثمان بن قنبر ملقب به سیبویه . رجوع به عمرو... و رجوع به سیبویه شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
عیسی بن ابراهیم . رجوع به عیسی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
الفارسی علی بن جعفر کاتب . رجوع به علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
فخرالدوله علی بن رکن الدوله . رجوع به علی بن رکن الدوله ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
فرخی ، شاعر معروف . علی بن جولوغ . رجوع به فرخی سیستانی شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
فضولی . رجوع به حبیب السیر ج 2 ص 102 شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
فوشنجی هروی علی بن احمدبن سهل ، معاصر مقتدر و بعض دیگر از خلفای عباسی و عضدالدوله دیلمی در نیمه اول مائه چهارم هجری . وی در عراق صحبت ابوالعباس بن عطاء و جریری و در شام طاهر مقدسی و ابوعمرو دمشقی را دریافت و نیز درک صحبت شبلی کرد و در اول جوانی از مولد خویش فوشنج هرات به نیشابور شد و در آنجا به تحصیل علوم وقت پرداخت و شیخ فریدالدین عطارگوید: شیخ ابوالحسن بوشنجی از جوانمردان خراسان بودو محتشم ترین اهل زمانه و عالمترین در علم طریقت و در تجرید قدمی ثابت داشت و ابن عطاء و بوعثمان و جریدی و ابن عمرو را دیده بود و سالها از بوشنج برفت و به عراق میبود و چون بازآمد به زندقه منسوب کردندش و از آنجا به نیشابور آمد و عمر را آنجا گذاشت چنانکه مشهور شد تا بحدی که روستائی را درازگوش گم شده بود پرسید که در نیشابور پارساتر کیست گفتند ابوالحسن بوشنجی ، بیامد و در دامنش آویخت که خر من تو برده ای گفت ای جوانمرد غلط کرده ای من ترا اکنون می بینم گفت نی خر من تو برده ای . درماند و دست برداشت و گفت الهی مرا از وی بازخر در حال یکی آواز داد که او را رها کن که خر یافتیم بعد از آن روستائی گفت ای شیخ من دانستم که تو ندیده ای لکن من خود را بهیچ آبروی ندیدم براین درگاه ، گفتم تا تو نفَسی بزنی تا مقصود من برآید. نقل است که یک روز در راه میرفت ناگاه ترکی درآمدو قفائی بر شیخ زد و برفت مردمان گفتند چرا کردی که او شیخ ابوالحسن است ، مردی بزرگ. پشیمان شد و بازآمد و از شیخ عذر می خواست شیخ گفت ای دوست فارغ باش که ما این نه از تو دیدیم از آنجا که رفت غلط نرود. نقل است که از او پرسیدند تصوف چیست گفت تصوف اسمی و حقیقت پدید نه و پیش از این حقیقتی بود بی اسم . بپرسیدند از تصوف گفت کوتاهی امل است و مداومت بر عمل . و گفت اخلاص آن است که کرام الکاتبین نتوانند نوشت و شیطان آنرا تباه نتواند کرد و آدمی بر وی مطلع نتواند شدو گفت اول ایمان به آخر آن پیوسته است . و گفتند ایمان و توکل چیست گفت آنکه نان از پیش خود خوری و لقمه خرد خائی به آرام دل و بدانی که آنچه تراست از تو فوت نشود. و گفت هر که خود را خوار داشت خدای تعالی اورا رفیعالقدر گردانید و هر که خود را عزیز داشت خدای تعالی او را خوار گردانید. نقل است که یکی از او دعا خواست گفت حق تعالی ترا از فتنه تو نگاه دارد - انتهی . وفات وی در شهر نیشابور به سال 348 ه' . ق. بود و در همان شهر مدفون گردید. و در نفحات الانس آمده است که او گفت لیس فی الدنیا شی اسمج من محب لسبب و عوض . و از او پرسیدند که ظریف کیست گفت الخفیف فی ذاته و اخلاقه و افعاله و شمائله من غیر تکلف . و باز او گفت مردم سه گروهند اول اولیاء که باطن ایشان بهتر است از ظاهر ایشان ، دوم علما که ظاهر و باطن ایشان برابر است ، سوم جهال که ظاهر ایشان بهتر است از باطن ایشان که خود انصاف ندهند و از دیگران انصاف خواهند.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
قابوس بن ابی طاهر وشمگیربن زیار امیر گرگان . رجوع به قابوس ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
قاسم بن ابی بکر قفال شافعی . رجوع به قاسم ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
قاضی . صاحب تاریخ سیستان آنجا که فضائل سیستان برمی شمرد ابوالحسن قاضی را از مفاخر آنجا ذکر میکند و این غیر ابوالحسن عمربن ابی عمر نوقانی است ، چه نام او را نیز علیحده می آورد.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
قرمانی . رجوع به حبیب السیر ج 1 ص 365 شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
قریح الشامی . تابعی است و صفوان بن عمرو از وی روایت کند.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ / ح ُ]
{اخ}
نام دیگر قویق است ، و آن رودیست نزدیک حلب . (دمشقی ).
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کوشیاربن لبان جیلی منجم . رجوع به کوشیار ابوالحسن کیا... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
کهمس بن الحسن . محدث است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
ماری بن هبةاللّه بن مومل نصرانی .از مردم حفیرة مقیم بغداد. از اطبای مائه ششم هجری . شعب ادب از ابوالحسن بن علی بن عبدالرحیم عصار و ابن خشاب نحوی و شرف الدین بن شرف الکُتّاب فراگرفت و از علوم منطق و فلسفه نیز بهره داشت . پس از آنکه در طب شهرتی بسزا یافت بطبابت خاصه خلیفه منصوب گشت و مالی عظیم بیندوخت . وفات وی بزمان الناصر لدین اللّه در 591 ه' . ق. بود و در کنیسه نصاری جسد وی بخاک سپردند.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
مالکی . او راست : تحفةالمصلی . (کشف الظنون ).
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن ابراهیم بن یوسف بن احمدبن یوسف الکاتب . مولد او حسنیه به سال 281 ه' . ق. او ظاهراً متفقه بمذهب شافعی و در باطن از شیعه امامیه بود. ابن الندیم گوید کتابهای او بر مذهب شیعه : کتاب کشف القناع . کتاب الاستعداد. کتاب العدة. کتاب الاستبصار. کتاب نقض العباسیه . کتاب المعتمل . کتاب المفیدفی الحدیث و کتاب الطریق است . کتب او بر مذهب شافعی :کتاب البصائر. کتاب الابلی [ کذا ] . کتاب المستعذب . کتاب الرد علی الکرخی . کتاب المفید فی الحدیث [ کذا ].
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن ابراهیم سیمجور. رجوع به ابوالحسین سیمجور شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن احمدبن ابراهیم بغدادی ، مشهور به ابن کیسان نحوی . رجوع به ابن کیسان ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن احمدبن داود قمی . رجوع به ابن داود ابوالحسن محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن احمدبن طالب ، اخباری . رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن احمدبن طالب ، فقیه و ادیب حلبی . رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن احمدبن علی بن حسن بن شاذان قمی . رجوع به ابن شاذان ابوالحسن محمدبن احمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن احمد جیانی . رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن احمد، معروف به مطبوع العبدوس . رجوع به مطبوع العبدوس ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن احمدبن محمد مغربی . رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن احمد مزنی . رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن ایوب بغدادی ، مقری . رجوع به ابن شنبوذ ابوالحسن محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن بشر. رجوع به سوسنجردی ابوالحسن محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن جعفر. او را رسائلی است . (ابن الندیم ).
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن جعفربن ثوابه . رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن جعفربن محمدبن هارون بن النجار. رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن الحارث التمیمی . رجوع به محمدبن الحارث ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن حامدبن سری . رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن حسن بن ابی یزید. تابعی است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن حسن جوهری . رجوع به جوهری محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن الحسین . از علمای نحو و لغت . او راست : کتاب شرح الجرمی . کتاب الهدایه . کتاب العلل . (ابن الندیم ).
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{حافظ...}
محمدبن حسین بن حبیب القاضی الوداعی . رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن حسین بن حسن بیهقی نیشابوری ، معروف به قطب کیدری . عالم شیعی در قرن ششم ، شاگرد ابن حمزه طوسی . از کتب او شرح نهج البلاغه است به نام حدائقالحقائق که در سال 576 ه' . ق. از آن فراغت یافته است و کتاب اصباح در فقه اثناعشری .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن حسین بن موسی بن ابراهیم ، مشهور به سید رضی . رجوع به محمدبن حسین ... و رجوع به رضی (سید...) شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن حمران الدفلی العجلی . رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن زیدبن مسلمه ، ابن ابی شملین . رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن السلامی . رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَبُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن سلمی شعبانی ، معروف به مغنم مصری . رجوع به مغنم مصری ابوالحسن محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن سلیمان . تابعی است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن عبدالرحمن بکری صدیقی شافعی . رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن عبداللّه بن حمدان . رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن عبداللّه بن محمد نحوی قرطبی اندلسی . متوفی 641 ه' . ق.و او به ابن الحاج مشهور است . رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن عبداللّه بن محمدبن محمدبن یحیی بن خلیس سلامی ، شاعر. رجوع به محمدبن عبداللّه بن محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن عبداللّه بن محمد هاشمی بغدادی ، شاعر. رجوع به ابن سکره ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن عبداللّه کسائی . رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن عبدالملک بن ابراهیم بن احمد همدانی . رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن عبدالملک کرجی . رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن عبدالواحد شافعی اردستانی . رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن علی الاَبری . رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن علی بصری ، متکلم معتزلی . رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن علی بن الحسن بن عمر واسطی . رجوع به ابن ابی الصقر ابوالحسن محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن علی بن حسین بن عمربن ابی الصقر واسطی . رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن علی بن سهل ماسرجسی نیشابوری . فقیه شافعی . یکی از ائمه فقهاء خراسان ، صاحب ابواسحاق مروزی و همسفر او به مصر. پس از مرگ ابواسحاق به بغداد شد و سپس بخراسان بازگشت و به سال 344 ه' . ق. در نیشابور بتدریس پرداخت و ابوطیب طبری فقه از او فراگرفته است . به هفتادوشش سالگی در سنه 384 درگذشت .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن علی بن الفضل بن تمام الدهقان . رجوع به ابن تمام الدهقان الکوفی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن علی مالکی شاذلی . رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن علی بن محمد ازدی . رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن علی دقیقی . رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن علی واسطی . رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن عمروبن علقمةبن وقاص اللیثی . صحابیست .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن عیسی المنجم . رجوع به ابن ابی عباد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن قاسم بصری . یکی از علماء انساب . از کتب اوست : کتاب الانساب و الاخبار. کتاب اخبار الفرس و انسابها. کتاب المنافرات بین القبایل و اشراف العشائر و اقضیة الحکام بینهم فی ذلک . (ابن الندیم ).
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن قاسم فقیه . رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن المبارک ، مکنی به ابوالبقابن محمدبن عبداللّه بغدادی . رجوع به ابن الخل ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن محمد سامری . رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن محمدبن عیسی بن عبدالرحمن بن عبدالصمد، مولی سعیدبن العاص ، ملقب به حبش و معروف به ابن ابی الورد. رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن مرزوقبن عبدالرحمن بغدادی زعفرانی . رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن مصعب القرقسانی . تابعی است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن هانی ازدی اندلسی ، شاعر. رجوع به ابن هانی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن هلال بن محسن صابی . رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمدبن یوسف عامری . رجوع به ابوالحسن عامری شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمد بکری مصری . رجوع به محمد بکری ...، رجوع به محمدبن عبدالرحمن بکری شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
محمودبن احمد فارابی . رجوع به محمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
مختاربن حسن بن عبدون . رجوع به ابن بطلان ابوالحسن مختاربن حسن ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
مختاربن عبدالرحمن بن مختاربن شهر رعینی ، معروف به ابن شهر. یکی از علماء هندسه و نجوم و لغت و نحو و حدیث و شعر و کلام . او در آخر عهد زهیرةالعامری متصدی قضا بوده و به سال 453 ه' . ق. بقرطبه درگذشته است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
مرزبان سغدی . رجوع به حبیب السیر ج 1 ص 341 شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْح َ س َ]
{اخ}
مسددبن مسرهد. رجوع به مسدد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
مسعودی علی بن الحسین . رجوع به مسعودی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
مسلم بن یناق. از روات حدیث است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
مطیعبن عبداللّه الغزال . محدث است و یحیی القطان از او روایت کند.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
معاویةبن هشام . محدث است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
معلی بن زیاد الفردوسی . محدث است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
معلی بن فضل . محدث است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
مغربی وزیر بکجور. رجوع به حبیب السیر ج 1 ص 392 شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
مغربی از شهود صحت رصد ابوسهل ویجن بن رستم کوهی . رجوع به ابوسهل ویجن ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
مفتی معروف بساعاتی . او راست : مفاتیح العلوم .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
مقاتل بن سلیمان بن بشیر خراسانی مروزی ،صاحب تفسیر مشهور. رجوع به مقاتل بن سلیمان ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
مقاتل بن محمد الرازی . محدث است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
مقری شطنوخی (؟ ) مصری . او راست : کتاب مناقب شیخ عبدالقادر گیلانی در سه مجلد. (از کشف الظنون ).
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
ملک الافضل علی نورالدین بن السلطان صلاح الدین . یوسف بن ایوب . رجوع به علی نورالدین ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
ملک العادل علی بن سلار سیف الدین . رجوع به ابن سلار... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
منصوربن اسماعیل بن عمر راس عینی مصری ضریر فقیه شافعی . رجوع به منصوربن اسماعیل شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
منصوربن حسن میمندی . ممدوح فرخی :
تاج هنر و گنج خرد خواجه سید
منصور حسن بارخدای همه احرار
از بوی و خصال تو زخاک و گل میمند
بی رنج همه عطر خوش آمیزد عطار.
عمید خسرو منصور، ابوالحسن منصور
که جاودان ز جهان شاد باد و برخوردار.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
موسی بن ابی عائشه . محدث است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
موسی الکاظم بن جعفر الصادقبن محمد الباقربن علی زین العابدین بن الحسین بن علی بن ابیطالب علیهم السلام . رجوع به موسی الکاظم (امام ...)... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
موسی بن کبریاء نوبختی . یکی از منجمین مشهور درنیمه اول مائه چهارم هجری . رجوع به آل نوبخت شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
مولی بنی نوفل . صحابی است و برخی نام او را ابوحسین و هم ابوحسان گفته اند.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْح َ س َ]
{اخ}
مولی الحارث بن نوفل الهاشمی . تابعی است . او از ابن عباس و از او عمروبن معتب روایت کند.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
مویدبن محمدبن علی طوسی نیشابوری . رجوع به مویدبن محمدبن علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
مهاجر. محدث است و ابوعوانه از او روایت کند.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
مهذب الدین شاعر. علی بن ابی الوفا سعدبن ابی الحسن علی بن عبدالواحدبن عبدالقاهربن احمدبن مسهر موصلی ، آمدی . مولد وی شهر آمد. و مادح خلفاء و ملوک و امرا بود و ابن خلکان دیوان او را در دو مجلد دیده است . وفات او در صفر 543 ه' . ق. بوده است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
مهلبی . رجوع به حبیب السیر ج 1 ص 391 شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
مهیاربن مرزویه ، کاتب فارسی دیلمی و شاعر مشهور. رجوع به مهیار... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
میثمی علی بن اسماعیل . رجوع به علی بن اسماعیل ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
ناصربن حمزةبن ناصربن زید، ملقب بنصیرالدین ، وزیر ناصر لدین اللّه خلیفه عباسی . رجوع به ناصر... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
نجار. یکی از مشایخ معاصر با خواجه عبداللّه انصاری . که شرح حال او در کتاب خواجه آمده و نفحات ازآن نقل کرده . رجوع به نامه دانشوران ج 3 ص 39 شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
نساج . خیربن عبداللّه . یکی از مشایخ صوفیه و اصل او از سرمن رای است و به بغداد اقامت داشت و درک صحبت ابوحمزه بغدادی و سری سقطی و ابراهیم خواص کرده و در صدوبیست سالگی به سال 322 ه' . ق. درگذشته است . نام او را محمدبن ابراهیم یا محمدبن اسماعیل نیز گفته اند. او گوید: الخوف سوط اللّه یقوم به انفسنا. و قال : العمل الذی یبلغ الی الغایات هو رویة التقصیر و العجز و الضعف .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
نسوی . از فقهای شافعی . کتاب المسائل و العلل و الفروق از اوست . (ابن الندیم ).
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
نسوی منجم . شهرزوری گوید مولد و منشاء او شهر ری و شاگرد ابومعشر بلخی است . او راست زیج فاخر. ابوالحسن زندگانی طویل یافته و سنین عمرش به صد رسیده است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
نصربن احمدبن اسماعیل . چهارمین از سلاطین سامانی . رجوع به نصربن احمد... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
نصربن اسماعیل نحوی . رجوع به نصر... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
نصر اول . ابن علی ، ایلک خان . چهارمین از امرای ترکستان . رجوع به ایلک خان ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
نضربن شمیل بن خرشةبن یزیدبن عبده . رجوع به نضربن شمیل ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
(شیخ ...) واسطی . او راست : کتاب تفسیر مسند. وفات او به سال 310 ه' . ق. بوده است . رجوع به حبیب السیر ج 1 ص 301 شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
واقعبن سحبان . محدث است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
وراق. علی بن عیسی بن علی بن عبداللّه الرمانی . رجوع به ابوالحسن رمانی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
ولیدبن عبیداللّه بن یحیی بن عبیدبن شملال بحتری . رجوع به بحتری ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
هارون بن اسماعیل . تابعی است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
هارون بن رئاب . رجوع به هارون ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
هبةاللّه بن ابی الغنائم بن التلمیذ. رجوع به ابن تلمیذ موفقالدین ابوالحسن ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
هبةاللّه بن حسن ، معروف به حاجب . رجوع به هبةاللّه ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
هبةاللّه بن سعید. او طبیب مقتفی خلیفه و استادابن التلمیذ امین الدوله بود و عمری طویل یافت . کتاب الاقناع و کتاب المغنی و کتاب التلخیص از تصانیف طبی اوست . گویند روزی وی گاه برخاستن از مجلس خلیفه مقتفی بعلت پیری در تعب و مشقت بود خلیفه گفت ای حکیم پیر شدی و او پاسخ کرد نعم یا مولانا و تکسرّت قواریری . و این اصطلاحی بود عامیان بغداد را که از آن کبَر سن اراده میکردند. چون برفت مقتفی گفت من از این حکیم تادر خدمت ما بوده است هیچگاه سخنی مبتذل نشنیده ام و گمان برم از استعمال این اصطلاح قصدی داشت چون بپژوهیدند مکشوف گشت که وزیر عون الدین بن هبیره راتبه او راکه بدارالقواریر محول بود قطع کرده است . خلیفه امر کرد تا راتبه او بازدادند و هم اقطاعی بر آن مزید کرد. وفات وی در صدواندسالگی به سال 560 ه' . ق. بود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
هبةاللّه بن صاعدبن هبةاللّه . رجوع به ابن التلمیذ موفقالدین ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
هلال بن ابراهیم بن هلال بن ابراهیم بن زهرون . رجوع به هلال ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
هلال بن محسن بن ابراهیم ابواسحاقبن هلال صابی . رجوع به هلال ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
هلال بن یساف . محدث است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
هنائی . رجوع به هنائی علی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
هیثم بن خالد بصری . محدث است .
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
یحیی بن اسحاق راوندی . رجوع به یحیی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
یحیی بن عبدالمعطی بن عبدالنور الزواوی نحوی ، ملقب به زین العابدین . رجوع به ابن معطی زین الدین ابوالحسن ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
یحیی بن علی بن عبداللّه عطار اموی . رجوع به یحیی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
یحیی بن عیسی بن ابراهیم مصری . رجوع به ابن مطروح جمال الدین ابوالحسن یحیی ... شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
یعقوب بن القطاع . محدث است و ابن المبارک از او روایت کند.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
یغما. رجوع به یغما شود.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
یمزان بن مجمر. محدث است و از او جریربن عثمان روایت کند.
فارسی فارسی
لغت‌نامه دهخدا
[اَ بُل ْ ح َ س َ]
{اخ}
یوسف بن مروان . محدث است و از خالدبن حسین روایت کند.